Merkez Hakem Kurulu BaÅkanı Zekeriya Alp, 2019-2020 sezonunun ilk yarısının tamamlanmasının ardından bir basın toplantısı düzenledi.TFF Hasan DoÄan Milli Takımlar Kamp ve EÄitim Tesisleri Orhan Saka Konferans Salonu'nda yapılan toplantıya Merkez Hakem Kurulu üyeleri de katıldı. Toplantıda MHK BaÅkanı Zekeriya Alp, ilk yarı ile ilgili deÄerlendirmelerde bulunurken, MHK BaÅkan Vekili OÄuz Sarvan da bir sunum gerƧekleÅtirdi.MHK BaÅkanı Zekeriya Alp toplantıda Åu aƧıklamalarda bulundu:
"Sezon baÅından beri birƧok konuda tartıÅmalar yaÅandı. Biz de herhangi bir aƧıklama yapıp bu tartıÅmaların bir parƧası olmak istemedik. Bu nedenle prensip olarak gƶreve geldiÄimiz günden beri herhangi bir basın toplantısı veya aƧıklama yapmamaya ƶzen gƶsterdik.
Bizim bu kararımızdan dolayı, bazı kesimlerce farklı algılar oluÅturuldu. Her sene devre arasında rutin olarak yaptıÄımız basın toplantısını, bu tür tartıÅmalara aƧıklık getirmek iƧin bir fırsat olarak deÄerlendirdik ve bugün bir arada olmanın faydalı olacaÄını düÅündük.
Hepinizin bildiÄi üzere; Sayın Nihat Ćzdemir baÅkanlıÄında oluÅan Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 4 Temmuz 2019 tarihinde Merkez Hakem Kurulu olarak bu gƶreve atandık. Kendisine ve yƶnetim kuruluna, bize verdikleri destek iƧin Ƨok teÅekkür ediyoruz.
Hakem camiasına ƶnderlik etmiÅ, birbirinden deÄerli, tecrübeli ve Türk hakemliÄine ƶnemli hizmetlerde bulunmuÅ kurul arkadaÅlarımla birlikte derhal ƧalıÅmalara baÅladık.
6 ay gibi kısa sürede; Türk hakemliÄinin geleceÄini belirleyen ve gƶrünmeyen birƧok iÅe imza attık. Åimdi bunları sizlerle paylaÅmak istiyorum…
-Ćok kısa sürede bir ƶnceki sezondan gelen mevcut verilerle yeni klasmanları belirledik.
-MHK EÄitim DanıÅmanı Jaap Uilenberg ile yeniden sƶzleÅme imzaladık. Yardımcı Hakem EÄitimcisi olarak Giovanni Stevanato'yu, Hakem GeliÅim DanıÅmanı olarak da BurƧin Keskin'i gƶreve getirdik. UEFA gƶzlemcisi Jorn West Larsen ve FIFA Hakemi Danny Makkalie gibi isimlerle eÄitim kadromuzu güçlendirdik.
-EÄitim kadromuzdaki bu arkadaÅlarımızla birlikte hakemlerimiz iƧin 'koƧluk geliÅtirme grubu' oluÅturduk, bireysel koƧlar atadık. Hakem geliÅim kampları, Jaap Uilenberg ve UEFA Gƶzlemcisi Jorn West Larsen'in yaptıÄı uygulamalı maƧ izleme ƧalıÅmaları hakemlerimize ciddi katkılar saÄladı. Ayrıca, eski FIFA hakemlerimizden oluÅturduÄumuz bir Scouting Ekibi ile MHK tarafından belirlenen genƧ hakemlerin takibini saÄladık.
-VAR sisteminin ikinci yılında VAR sayımızı artırmak iƧin Ƨok ƶnemli bir proje hayata geƧirdik. 2. Lig'de gƶrev yapan klasman hakemlerinin tamamı taradık. Teorik eÄitimler, video testler, simülatƶr ƧalıÅmaları, saha uygulamaları ve canlı maƧ organizasyonları sonrasında 10 VAR ve 3 AVAR hakemi daha ligin ikinci yarısında gƶrev yapabilecek duruma getirdik.
-Bilimsel ƧalıÅmalarımız kapsamında haftalık 'Birlikte ĆalıÅalım Projesi'ni baÅlattık. Oyun kuralları konusunda güncel kalmaları iƧin her hafta hakem ve gƶzlemcilere 5 sorudan oluÅan "Oyun kuralları testi" gƶnderiyoruz ve Türkiye genelindeki 5 binin üzerindeki hakem ve gƶzlemciden online olarak cevaplarını alıyoruz. Bu verileri, hem katılanlara hem de İl Hakem Kurulları'mıza ileterek eksikleri gideriyoruz.
-Talimatlarda yapılan deÄiÅikliklerle, kadın hakemlerin erkek liglerinde maƧ yƶnetmesinin ƶnü aƧıldı. Kadın hakemlerimiz 2. lig ve 3. lig maƧlarında gƶrev almaya baÅladılar. Sırada ise "Kadın Hakem GeliÅim Kampı-Kadın CORE" projesi var. Ligin ikinci yarısında bu projeyi de hayata geƧireceÄiz.
-Ayrıca, hakemlere maƧlarda yaÅanan tartıÅmalı pozisyonların videolarının gƶnderilerek yorumlarının alınması, eÄitim ƧalıÅmalarımız kapsamında Jaap Uilenberg tarafından aylık toplantılar, eski futbolcuların hakemliÄe kazandırma projesi kapsamında Türkiye Profesyonel Futbolcular DerneÄi iÅ birliÄinde Aday Hakem Kursu ve "eÄitimcinin eÄitimi" seminerleri düzenlenmesi, Hakem Fiziksel GeliÅim Ekibi geniÅletilerek yenilenmesi gibi ƧalıÅmalara imza attık.
Åimdi biraz da geleceÄe yƶnelik yaptıÄımız, Ƨok ƶnemli gƶrdüÄümüz bazı ƧalıÅmalardan bahsetmek istiyorum.
Kadromuzda Türk hakemliÄine ƶnemli hizmetlerde bulunan Ƨok tecrübeli isimler bulunuyor. Ancak bu hakemlerimiz yaÅ haddinden dolayı kariyerlerinin sonuna gelecekler. Bu nedenle genƧ hakemlerimize verdiÄimiz ƶnem itibariyle birƧok yeni isme gƶrev verdik.
Mutlak surette MHK olarak yeni bir jenerasyonu hazırlamak zorundayız ve bunun adımlarını sezon baÅından itibaren atmıŠbulunuyoruz.
Az gƶrev alan hakemlerimizi kazanma yolunda adımlar attık. Bu Ƨabalarımızla her maƧın altından kalkacak daha geniÅ bir hakem havuzunu oluÅturmayı hedefledik.
Biraz sabır edilebilirse, bunun meyvelerini de yakın zamanda toplayacaÄımıza inanıyoruz.
Bir hakem iƧin Uluslararası temsil Ƨok ƶnemlidir. FIFA kokartlı hakemlerimizin bu sezon daha Ƨok maƧ yƶnetmesi bizleri gelecek adına daha da umutlandırdı. 1 Temmuz'dan bu yana Åu ana kadar UEFA'dan hakemlerimize gelen maƧ sayısı 35, gƶzlemcilerimiz ise 38 maƧ aldı.
Elit kategorideki hakemimiz Cüneyt Ćakır ile birlikte 1. Kategoriye yükselen Ali Palabıyık kardeÅimiz bu sezon Åampiyonlar Ligi'nde gƶrev aldı. İnÅallah o da Cüneyt gibi uzun yıllar bu ligde ülkemizi temsil edecek.
Sizlerin ve kamuoyunun dikkatini Ƨekmek istediÄim birkaƧ konu daha var.
En ƶnemli hassasiyetimiz; saha iƧerisinde futbolcuların, kenar yƶnetimde bulunan teknik adamlar ve gƶrevlilerin, saha kenarından hakemin vermiÅ olduÄu herhangi bir karar sonrası, sƶzle veya el kol hareketleriyle yaptıÄı aÅırı itirazlarla sahaya müdahil olmaları, bulundukları alanı terk etmeleri, seyirciyi ateÅleyen ve galeyana getirdikleri tutum ve davranıÅlar, asla tasvip etmediÄimiz ve hakemlerimize kesin talimat verdiÄimiz en ƶnemli konu.
Hakemlerimizin maƧ yƶnetirken kiÅiliklerini rencide edici her türlü harekete karÅıyız. Bu manada asla taviz vermeyeceÄiz. İlk yarıda ƧoÄunlukla bunun müspet sonuƧlarını gƶrdük.
Tüm bu ƧalıÅmalarımız, tüm Ƨabalarımız en az hatayla maƧların yƶnetilmesi, VAR'ın uluslararası standartlarda Türk futboluna katkı saÄlayacak Åekilde uygulanmasıydı.
VAR Sistemi adaleti saÄlamak iƧin getirildi ve VAR'ın futbola katkısı inkar edilemez bir gerƧek. 2 yılda geldiÄimiz noktayı ƶzellikle Avrupa'yla karÅılaÅtırdıÄımızda Ƨok olumlu buluyorum.
Bugün Avrupa'nın birƧok ülkesinde VAR kaosu yaÅanıyor. Gerek teknik direktƶrler gerekse yƶneticilerden sürekli Åikayet ediyor. VAR henüz yeni bir sistem, tam olarak yerleÅmedi. Bu da tartıÅmalara yol aƧıyor.
Ćzellikle VAR konusunda geldiÄimiz aÅamayı anlatması aƧısından geƧen yıl ile bu yılki bazı verileri sizlere anlatmak istiyorum.
İlk yarıda VAR'dan 738 pozisyon kontrol edildi. Bu rakam geƧen yıl 881'di ve 143 azalma dikkat Ƨekiyor ki, bu da hakemlerimizin daha az pozisyonda Åüphe duyması anlamını taÅıyor.
En ƶnemli geliÅimi inceleme sayısında gƶrüyoruz. 2018-2019 sezonunun ilk devresinde 70 olan kontrol sayısı, 43'e indi. Yani VAR'a baÅvurma konusunda UEFA standartlarına doÄru ilerlediÄimizi gƶrüyoruz. Sahada yapılan inceleme sonucunda geƧen yıl 23 karar deÄiÅirken bu sayı bu sezon 4 olarak gerƧekleÅti. Hakemlerimiz bƶylece 1 yılda gereksiz VAR incelemesinden vazgeƧerken sistemi daha verimli kullanma yolunda ƶnemli bir adım attı.
VOR, yani saha kenarı incelemesi sonucu düzeltilen karar ise 23'ten 26'ya yükseldi.
Yine 93 olan toplam müdahale sayısı da 69'a düÅtü.
Burada bir detaya dikkatinizi Ƨekmek istiyorum. GeƧen yılki 23 gereksiz incelemeyi ƧıktıÄınız zaman sayı 73'e 69 oluyor ki bu da "Bu sene VAR hiƧbir Åeye karıÅmıyor" algısının yanlıŠolduÄunu gƶsteriyor.
Yani hakemlerimizin bir yılda doÄruyu bulma konusunda büyük bir geliÅim gƶsterdiÄini gƶrüyoruz.
VAR ortalamalarına bakarsak hafta baÅına müdahale ortalamasının 5.47'den 4.05'e gerilediÄini, 1.64 olan maƧ baÅına müdahale ortalamasının 2.22'ye yükseldiÄini gƶrüyoruz.
Bunlar VAR'daki geliÅimin belgesi olarak deÄerlendirebileceÄimiz rakamlar..
Bu sene saha incelemesi ortalamasının 127.27 saniyeden 131.84, VOR incelemesinin de 93.09 saniyeden 101.15'e ƧıktıÄını gƶzlemliyoruz. Bunun temel nedeni ise ƶzellikle sezon baÅında yaÅanan spesifik pozisyonlar ve yeni VAR hakemlerimizin tecrübe kazanma sürecinde olması. Bu sayılar her geƧen hafta daha da düzeliyor.
Yine 54.52 olan topun oyunda kalma süresinin 54.18'e indiÄini gƶrüyoruz. Bunun da inceleme süresinin artmasının etkisiyle gerƧekleÅtiÄini sƶyleyebiliriz.
Ćzetle doÄru kullanım konusunda mesafe kat ettik ancak oyunun soÄuması problemini tam anlamıyla Ƨƶzemedik. Bu konu Premier Lig baÅta tüm liglerde yaÅanan bir sorun. Bu sorunu da zamanla gidereceÄiz.
Ćlkemizde hakemlik yapmak zor bir gƶrev ve bu gƶrevi üzülerek sƶylüyorum ki, futbolun tüm paydaÅları olarak daha zorlaÅtırdık ve zorlaÅtırıyoruz.
İlk yarısı geride kalan ligimizde, belki de; hakem hataları hiƧ bu kadar tartıÅılmamıÅ, bir taƧ, bir korner, bir penaltı, bir faul iƧin hiƧ bu kadar aƧıklamalar, bildiriler yayınlanmamıÅ, sosyal medyada ƶzellikle senaryolar üretilmemiÅti.
Ne acıdır ki, futbol ailesi olarak hatayı en aza düÅürmesi iƧin getirdiÄimiz teknolojiyle hakemlerimizi daha tartıÅılır hale getirdik.
Dünya kupası standardında, aynı firmaya baÄlı ekip tarafından Ƨizilen Ƨizgide bile kusur aradık.
Tribün baskısı, sosyal medya baskısı, kamuoyu baskısı, kuralların ve aklın ƶnüne geƧti…
Protokolü sabit, çerçevesi belli uygulamalar, uluslararası platformda kabul görmüŠher karar, ölçüsüz, orantısız ve kural tanımaz boyutta irdelendi.
Gri her pozisyon, kurgulanmıŠsenaryoya dƶnüÅtü.
Ne üzücüdür ki, bize iletiÅime aƧık olun diyenler, futbolun iƧindeki paydaÅları temsil eden kiÅilerle yapılan bir gƶrüÅmeyi farklı üsluplarla yorumlayanlar, arkasında akıl almaz Åeyler arayanlar, oysaki bu gƶrüÅme ile yanlıŠbilgilerin düzeltildiÄini hiƧ düÅünmedi, aklına getirmedi.
Maalesef, ƶyle anlar oldu ki sorumluluÄumuz altındaki hakemlerimizle bir araya geldiÄimiz iƧin neredeyse suƧlu ilan edildik.
OrtalıÄı yangın yerine Ƨevirenler, suyu bulandırmak isteyenler sadece ve sadece hakemliÄe deÄil Türk futboluna zarar veriyor.
Soruyorum sizlere; bizlerin hakemlere adil maƧ yƶnetin sƶyleminin dıÅında ne sƶylemi olabilir, bir hakemimizin dürüstƧe maƧ yƶnetmekten baÅka ne amacı olabilir?
İlla herkesi mutlu edecek bir kural icat etmek mi gerekiyor.
EleÅtiriye tabi ki aƧıÄız. Yeter ki, eleÅtiri saygı ƧerƧevesinde olsun, hakaret iƧermesin.
Åunu unutmayın ki, hakemlerin baÅarısı, futbolun tüm paydaÅlarının desteÄi ile mümkün.
BaÅkanlarımız, yƶneticilerimiz, teknik direktƶrlerimiz, futbolcularımız ve medyamız hep birlikte hareket edersek Ƨƶzümün anahtarını da bulmuÅ oluruz.
Diliyorum bƶyle bir tablo oluÅur ve ligin ikinci yarısı daha huzurlu bir ortamda oynanır.
Soru cevap bölümüne geçmeden önce; iki konuya buradan açıklık getirmek istiyorum.
Tüm detayları ile gerek Zorlu'da gerƧekleÅen toplantıyı gerek FenerbahƧe-BeÅiktaÅ maƧının hakemleri ile yaptıÄım gƶrüÅmeyi anlatmak istiyorum.
DeÄerli Federasyon BaÅkanımızın daveti ile FenerbahƧe Kulübü baÅkanı Sayın Ali KoƧ ve Sayın Semih Ćzsoy'la gerƧekleÅen gƶrüÅmede MHK BaÅkanı olarak benim bulunmamın ana sebepleri, yazılı ve gƶrsel basında; kural hatası, IFAB raporu, atamalarda hakemlere sonraki hafta gƶrev verilip verilmemesi ve penaltıların tekrar edilip edilmemesi gibi konuların gündem haline getirilmesi ve ƶzellikle bunların herkes iƧin rahatsız edici boyutlara ulaÅmasıydı.
Alanya-FenerbahƧe maƧıyla ilgili… O maƧta 2 defa kural hatası yapıldıÄı iddiasıyla FenerbahƧe kulübünün baÅvurusu olmuÅtu. Ćnce Sayın Ali KoƧ, konularla ilgili tüm Ƨekincelerini bu gƶrüÅmede anlattı.
MaƧın ertesi günü OÄuz Sarvan ve Ćnsal Ćimen ile oturup pozisyonlara baktık. Bu konuyla ilgili kural hatası olmadıÄında hem fikir olduk. Saat 11.00 gibi de gazeteci arkadaÅ aradı, kural hatası konusunu sordu. O esnada FenerbahƧe kulübünün atmıŠolduÄu konuyla ilgili herhangi bir baÅvurusu yoktu, ben de iyi niyetli bir Åekilde kural hatası olmadıÄını sƶyledim.
IFAB gƶrüÅüne gelince… Bizde rutin olarak teknik arkadaÅlar bu tür ekstra durumlarda IFAB'a bilgi amaƧlı sorarlar, bƶyle bir mail sƶz konusu. Yeni kural olduÄu iƧin de ƶzellikle soruldu. Bu yeni kurallarda ve geliÅen ekstra durumlarda rutin bir iÅlemdir. Yıllar ƶnce bir KasımpaÅa maƧında da sƶz konusu olmuÅtu. Ben elimde TürkƧe ve İngilizce olan bu maili TürkƧe olarak anlattım. Kuralı yazan David Ellarey'den gelen gƶrüÅü okudum. Yazıda aƧık Åekilde kural hatası olmadıÄı ifade ediliyordu.
Sayın Semih Ćzsoy, taƧla ilgili IFAB gƶrüÅünü sordu. Kural hatası kapsamında olmadıÄı iƧin o pozisyonun sorulmaya bile gerek duyulmadıÄını anlattım.
FenerbahƧe'nin maƧlarını yƶneten hakemlerin sonraki hafta atamaları ile ilgili iddialar konusunda ise atama sistemimizi anlattım.
Orada hakemlerin sonraki hafta VAR'da gƶrev almasını dikkate almamıÅlar. Her hakeme her hafta gƶrev vermemiz mümkün deÄil. VermediÄimiz hakemlere de VAR gƶrevi veriyoruz. Bunun tabi ceza boyutu da var.
Gerek VAR gerek sahada siyah beyaz hata varsa hakemler cezaya giriyorlar. Bu bizde yanlıŠalgılandı. Ćdül ceza sistemi bize has bir durum deÄil, Avrupa'da her yerde var. Yurt dıÅında bir uygulama varsa, VAR'A gidip karar düzeltiliyorsa ve hakem ceza alıyorsa, biz bunu niye uygulamayalım.
O günkü toplantıda gƶzlemci not sistemi, penaltı tekrarları dahil tüm konuların hepsini anlattım. Sayın Ali KoƧ kendisi, "İkna oldum, teÅekkür ederim" dedi.
Ben Zekeriya Alp olarak bugüne kadar olduÄu gibi, bundan sonra da her kulüp baÅkanı ile BaÅkanımız Nihat Ćzdemir'in olduÄu ortamda her zaman gƶrüÅmeye hazırım.
Orada yaptıÄımız tüm iÅlerde adil ve tarafsız olduÄumuzu, herkese eÅit yaklaÅtıÄımızı ifade ettim.
Toplantının yeri konusundaki eleÅtirilere tabi ki saygı duyarım, ama adaletin mekanı olmaz.
Hakemlerle yaptıÄımız gƶrüÅmeye gelecek olursak… FenerbahƧe-BeÅiktaÅ maƧı sonrasında, 5 hakemle gƶrüÅtük. Sadece Tarık Ongun'u ƧaÄırmadık. Zira bizim üzerinde durduÄumuz pozisyonuna Ƨok uzaktaydı. Otorite zaafına karÅı o kadar uyarmamıza raÄmen orada gerekli müdahale hakemlerimiz tarafından yapılmadı. MaƧın diÄer pozisyonlarını da rutin olarak deÄerlendirdik.
Zaten biz hakemlerimizle pozisyonları her zaman tartıÅırız, konuÅuruz, deÄerlendiririz. Ćzellikle standart kararları saÄlamak iƧin bunu yaparız. Bu gƶrüÅmeler de son derece doÄal. Bizi üzen bu rutin gƶrüÅmenin sorgulama, baskı, cezalandırma olarak yansıtılması…
Ben hakemlerimle tabi ki gƶrüÅürüm, her mekanda gƶrüÅürüm. Bunun iƧin kimseden izin de almam, talimat da almam."